Дәріс 62.2. HTML құжатының құрылымы
HTML тілінің негізгі құрылымдық элементтері – тегтер. HTML тегтері < таңбасынан басталып, > таңбасымен аяқталады.
Көп жағдайда ашылатын және жабылатын тегтер бірге қолданылады:
<title>Құжаттың тақырыбы</title>Жабылатын тегтің ашылатын тегтен айырмашылығы – тег атауының алдына / таңбасы қойылады:
</title><hr>, <br>, <img> сияқты кейбір элементтерге жабылатын тег қажет емес.
Ең қарапайым HTML құжатының құрылымы:
<!DOCTYPE html>
<html lang="kk">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Құжаттың тақырыбы</title>
</head>
<body>
Веб-беттің негізгі мазмұны
</body>
</html>
Құжаттың тақырыптық бөлігі <head>#
<head> элементінде браузерге және іздеу жүйелеріне арналған қызметтік ақпарат орналасады. Бұл бөлімдегі ақпараттың басым бөлігі веб-беттің негізгі аймағында тікелей көрсетілмейді.
<head> бөлімінің міндеттері:
- құжатқа атау беру;
- құжаттың кодталуын көрсету;
- бет туралы метадеректерді сақтау;
- CSS стильдерін қосу;
- JavaScript файлдарын байланыстыру;
- басқа құжаттармен байланысын көрсету;
- іздеу жүйелеріне арналған сипаттама беру.
Мысал:
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="description" content="HTML тілі туралы оқу материалы">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>HTML тілінің негіздері</title>
<link rel="stylesheet" href="style.css">
</head>Құжат тақырыбы <title>#
<title> элементі веб-құжаттың атауын анықтайды. Ол браузер қойындысында көрсетіледі және іздеу жүйелері үшін маңызды ақпарат болып саналады.
<title>Қызметкерлер тізімі</title>Тақырып қысқа, нақты және беттің мазмұнына сәйкес болуы керек.
Құжат денесі <body>#
Веб-беттің пайдаланушыға көрінетін барлық негізгі мазмұны <body> және </body> тегтерінің арасында орналасады:
<body>
<h1>HTML тілінің негіздері</h1>
<p>Бұл веб-беттің негізгі мәтіні.</p>
</body><body> бөлімінде мыналар орналасуы мүмкін:
- тақырыптар;
- абзацтар;
- тізімдер;
- кестелер;
- суреттер;
- аудио және бейне;
- гиперсілтемелер;
- формалар;
- батырмалар;
- басқа интерфейс элементтері.
Бастапқы мәтінде <body> тегінің background, bgcolor, text, link, vlink, alink, topmargin және leftmargin атрибуттары берілген. Бұл атрибуттардың көпшілігі қазіргі HTML-де ескірген. Беттің безендірілуін CSS көмегімен орындау ұсынылады.
3-кесте. <body> тегінің бастапқы мәтінде берілген атрибуттары
| Атрибут | Қызметі |
|---|---|
| background | Фондық суреттің мекенжайын көрсетеді |
| bgcolor | Құжат фонының түсін анықтайды |
| bgproperties | Фондық суреттің жылжуына қатысты қасиетті белгілейді |
| alink | Белсенді сілтеменің түсін анықтайды |
| link | Әлі ашылмаған сілтеменің түсін анықтайды |
| vlink | Бұрын ашылған сілтеменің түсін анықтайды |
| text | Негізгі мәтіннің түсін анықтайды |
| topmargin | Жоғарғы жиектің өлшемін белгілейді |
| leftmargin | Сол жақ жиектің өлшемін белгілейді |
Қазіргі CSS үлгісі:
body {
background-color: #ffffff;
color: #222222;
margin: 20px;
}a {
color: #0066cc;
}a:visited {
color: #663399;
}a:active {
color: #ff0000;
}